NEN-normen volgens gerechtshof niet algemeen verbindend

vrijdag 18 maart 2011

Het Gerechtshof Den Haag heeft zich op 16 november 2010 uitgesproken over de status van NEN-normen in het Bouwbesluit 2003 en de Regeling Bouwbesluit 2003. Het Gerechtshof heeft het eerdere vonnis van de Rechtbank Den Haag vernietigd en geoordeeld dat NEN-normen, door verwijzing ernaar in de bouwregelgeving, geen algemeen verbindende voorschriften worden en niet gratis hoeven te worden verstrekt.

Het arrest van het Gerechtshof is gewezen in het kader van een civiele procedure die door het bouwadviesbureau Knooble tegen onder andere de Nederlandse staat is aangespannen. Knooble wil gratis de beschikking krijgen over zogenaamde NEN-normen waarnaar in bouwregelgeving wordt verwezen. De Rechtbank Den Haag stelde eerder in een vonnis van 31 december 2008 dat  de bepalingen van het Bouwbesluit 2003 en de Regeling Bouwbesluit 2003, voor zover daarin naar NEN-normen wordt verwezen, niet verbindend zijn. De staat had tegen dit vonnis hoger beroep aangetekend.

Het Gerechtshof geeft nu aan dat het feit dat in bouwregelgeving wordt verwezen naar NEN-normen, niet betekent dat deze NEN-normen ook de status krijgen van algemeen verbindend voorschrift. Het Gerechtshof overweegt in dit kader dat NEN-normen niet zijn vastgesteld op grond van een regelgevende bevoegdheid maar berusten op private afspraken tussen vertegenwoordigers van organisaties in de bouwsector. Ook vindt het Gerechtshof relevant dat de NEN-normen in de bouwregelgeving veelal geen eisen stellen, maar slechts rekenmethodes bevatten. NEN-normen zijn, zo stelt het Gerechtshof, voldoende kenbaar omdat ze kunnen worden ingezien bij het Nederlands Normalisatie Instituut en tegen betaling bij het NNI verkrijgbaar zijn. De kosten hiervan hebben voor bedrijven in de bouw geen onaanvaardbare gevolgen. Een stelselwijziging valt buiten de rechtsvormende taak van de rechter.

Het Gerechtshof oordeelt, in tegenstelling tot eerder de Rechtbank, dat de NEN-normen in de bouwregelgeving algemeen geldend zijn en niet bekend hoeven te worden gemaakt overeenkomstig de Bekendmakingswet.

Partijen kunnen tegen het arrest cassatie bij de Hoge Raad instellen.

Bron: Rijksoverheid 

Knooble is tegen de uitspraak van het Gerechtshof in cassatie gegaan.

Rioleringssector 

Hoe groot is de impact van deze uitspraak voor de rioleringssector?

Niet zo groot volgens Kees Snaterse, eigenaar van Snaterse Civiele Techniek & Management en voorzitter van de Europese normcommissie CEN/ TC 165 Wastewater Engineering.

Riolisten hoeven niet bang te zijn voor radicale veranderingen. Integendeel. "Je moet de uitspraak over de rechtsgeldigheid van NEN-normen wat genuanceerder zien. Een norm is een afspraak tussen partijen. Als men een contract opstelt en wil dat er aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan, wordt dat zwart op wit vastgelegd. Als de opdrachtgever in het contract zet dat de andere partij zich aan bepaalde normen moet houden, zijn die afspraken gewoon bindend." vertelt Snaterse. "Er is afgesproken dat men zich aan die norm moet houden."

Er veranderd dus niet zo gek veel volgens de eigenaar van het adviesbureau. "De waarden van NEN-nomen staat niet ter discussie. Zoals gezegd: een norm is een afspraak en geen wet." Snaterse denkt dat dit niet het laatste is dat over de uitspraak van het Gerechtshof is gezegd. "De uitspraak is specifiek gericht op het Bouwbesluit. Als werkzaamheden overeenkomen met een bepaalde norm en dat vastgelegd wordt, dan gelden die afspraken. Partijen zijn verplicht om zich aan die contractuele overeenkomst te houden. De waarde van normen is dus niet gedaald door de uitspraak. De uitspraak heeft meer betrekking op het bouwbesluit, omdat NEN-normen bijna een automatisme zijn geworden in die branche. Er moet anders over nagedacht worden. De rioleringssector zal weinig merken van deze uitspraak."

Bron: vakblad Riolering

Naar het archief