Nauwelijks openbare aanbestedingen in Nederland
woensdag 22 februari 2012
Het CBS presenteerde onlangs de uitgave '
Het Nederlandse ondernemingsklimaat in cijfers
2011'. In het hoofdstuk over marktwerking - volgens de
rekenmeesters een belangrijke factor voor een gezond
ondernemingsklimaat - doet ons land het in één opzicht bepaald niet
goed: slechts 6 procent van de totale publieke inkoop wordt
openbaar aanbesteed. Het overgrote deel van de overheidsopdrachten
staat dus niet voor iedere ondernemer open.
Het volledige overzicht van Europees statistisch bureau Eurostat,
de bron van het CBS, laat
zien dat Nederland hekkensluiter van Europa is. Het gemiddelde
percentage openbare aanbestedingen in de EU ligt maar liefst
driemaal zo hoog, op ruim 18 procent. Vooral Oost-Europese
lidstaten scoren hoog (Polen 43 procent, Slowakije 48 procent,
Letland 57 procent). Maar ook buurlanden (België 19 procent,
Verenigd Koninkrijk 28 procent) doen het veel beter. Naast
Nederland kondigt alleen Duitsland minder dan een tiende van de
opdrachten in het openbaar aan.
Is het lage percentage openbare
aanbestedingen echt een probleem? "Nee," zegt Linda van
Beek, aanbestedingsdeskundige bij VNO-NCW.
"Ondernemers hebben vooral problemen met de tijdrovende,
bureaucratische procedures van de openbare aanbestedingen. Met name
bij opdrachten boven de Europese drempelbedragen, waarvoor de
Brusselse spelregels gelden. Daarom zouden we liever mínder dan
meer openbare aanbestedingen zien." Het alternatief is echter
minder fraai: onderhandse procedures. Een aanbestedende dienst
nodigt in dat geval één of meerdere marktpartijen uit om zaken te
doen. Deze procedure is weliswaar minder tijdrovend, maar er zijn
in de praktijk ook veel ondernemers die nooit worden
uitgenodigd.
VNO-NCW ziet ook wel dat openbare
procedures vanuit het oogpunt van concurrentie wenselijker zijn.
"Het voordeel is dat iedereen kan meedingen. Maar ik denk wel dat
overheden ook realistisch moeten zijn," zegt Van Beek. "Bij zeer
lokale, kleine opdrachten is het terecht ongebruikelijk om buiten
de gemeentegrenzen te kijken. Je moet je afvragen of je daarvoor
zo'n omslachtige manier wil inzetten zoals het adverteren van de
opdracht en alles wat daarbij komt kijken."
Naar het archief